« Terug

Burn-out?

15 jan

Burn-out?
Spanningen horen bij het leven. Een beetje spanning is vaak prettig en zet onze aandacht op scherp. Maar je kunt je onprettig gaan voelen als er te veel spanning is en als het te lang duurt. 

Soms is het leven ineens veel zwaarder: je ervaart een hoge werkdruk en/of veel stress tijdens je werk. Ook kan het gebeuren dat er (aanhoudende) problemen zijn in de privé-sfeer of dat je minder steun krijgt vanuit je omgeving. Soms blijkt je valkuil ‘teveel tegelijk willen’ je op te breken of wordt er al langere tijd teveel van je gevraagd,  bijvoorbeeld wanneer er sprake is van een aanhoudende hoge werkdruk. Ook kunnen er levensgebeurtenissen zijn die veel van je vragen. Dit zijn zomaar wat omstandigheden die ervoor kunnen zorgen dat het leven zwaar valt. 

Als je leven langere tijd te druk of te zwaar is, kan dit leiden tot problemen. Je verliest het overzicht en raakt de grip op de situatie kwijt. Je krijgt psychische en lichamelijke klachten waardoor je niet meer normaal kunt functioneren. Vaak zijn er verschillende omstandigheden, die bij elkaar teveel extra spanning geven. Er gebeurt dan teveel tegelijk, waarbij de tijd ontbreekt om het allemaal goed te verwerken. Een vuistregel die men hierbij weleens hanteert, is dat een mens niet meer dan 3 belangrijke levenstaken of levensgebeurtenissen tegelijk aankan. 

De klachten die hiermee gepaard gaan, uiten zich meestal zowel op psychisch als op lichamelijk gebied. Bij psychische klachten herken je wellicht de volgende kenmerken:

- Hevige moeheid en een uitgeput gevoel: je hebt nergens meer zin in en hebt moeite met denken, onthouden en concentreren;
- Het gevoel van controleverlies; er komen zo veel problemen op je af dat je het gevoel hebt dat je de grip verliest;
- Piekeren;
- Gespannenheid en een gevoel van innerlijke onrust;
- Prikkelbaarheid (kort lontje);
- Een opgejaagd gevoel;
- Angst voor/gevoelens van falen of mislukken;
- Niet tegen drukte of herrie kunnen;
- Slaapproblemen (moeite met in- of doorslapen door piekergedachten);
- Snel tot emotionele uitbarstingen komen (huilen of woede-uitbarstingen).

Lichamelijk ervaar je mogelijke de volgende klachten:
- Lichamelijke moeheid: elke stap is teveel, je krijgt het ene been niet meer voor het andere;
- Hoofdpijn;
- Duizeligheid;
- Pijn op de borst;
- Hartkloppingen;
- Maagklachten of buikpijn.

Duren jouw klachten langer dan 6 maanden en voel je jezelf vooral erg moe en uitgeput? Dan heb je een burn-out. ‘Burn-out’ is een psychologische term voor het gevoel opgebrand te zijn, waardoor men geen energie of motivatie meer kan vinden voor de dagelijkse taken. In de officiële medische omschrijving van burn-out worden drie aspecten genoemd: 1. Er is sprake van uitputting (fysiek en emotioneel). 2. Men heeft een bepaald cynisme zich eigen gemaakt (zoals gevoelens van distantie ten aanzien van werk en collega’s). 3. Men ervaart zichzelf als minder competent (Dit wordt bijvoorbeeld geuit als een laag zelfbeeld en weinig vertrouwen in het eigen kunnen).Kort gezegd houdt een burn-out in dat je langere tijd meer hebt geïnvesteerd (veelal in sociaal/emotionele zin) dan dat je er resultaat van hebt gezien. Het is dus eigenlijk hetzelfde als bij een bedrijf waarvan de inkomsten teruglopen en de uitgaven toenemen. Zo’n bedrijf raakt in financiële nood of gaat failliet. Bij jou raakt je emotionele en lichamelijke huishouding in nood, of gaat failliet. 

De oorzaak van een burn-out kan in verschillende levensgebieden liggen. Je kunt bijvoorbeeld last krijgen van werkstress wanneer je op het werk voor langere tijd in een negatieve situatie zit, waarin het niet tot een oplossing komt. Zijn er thuis langere tijd in toenemende mate onderlinge spanningen, waarbij geen uit- of doorzicht is op een goede oplossing? Dan kun je last krijgen van spanningsklachten en stress. 

Een burn-out komt het meeste voor bij jongvolwassenen, harde werkers, perfectionisten en mensen die geen 'nee' kunnen zeggen. Een burn-out gaat ook verder dan de ‘gewone overspannenheid’ die zich herstelt wanneer men een aantal weken rust neemt. Vergelijk dit met bijv. het uitrekken van een elastiekje: Bij overspannenheid is de rek wat uit het elastiek. Als je het even met rust laat, zal de elastische rek er vanzelf weer in komen. Bij burn-out is het elastiekje geknapt. Het elastiekje kan nog steeds aan elkaar geknoopt worden en bruikbaar zijn, maar er is een blijvende ‘zwakke plek’. 

Daarom is het heel belangrijk om er bij aanhoudende stressklachten op tijd bij te zijn. Hoe langer je wacht, hoe groter en -in veel gevallen- hoe meer blijvend de schade. Coaching- of behandelingssessies zijn in eerste instantie altijd gericht op herstel van verloren krachten en energie, in tweede instantie op het opmaken van je energiebalans en in derde instantie op concrete gedachten- en gedragsverandering in het dagelijks leven. Ook begeleiding naar het re-integreren in werk etc. hoort bij dit laatste deel. 

Mijn ervaring is dat je er -in veel gevallen- met meer levenswijsheid uitkomt dan je had toen je ‘erin ging’. Je leert dingen over jezelf, doet inzichten op en wordt je bewust van niet helpende gedachtenpatronen, gedragingen etc. die je energie ongemerkt al die jaren hebben weggezogen. Soms komt er na het begeleidingstraject een totale omslag in de carrière of levenskoers. Het mogen meemaken van deze veranderingen en processen met je cliënt, maakt het werk als hulpverlener heel boeiend en mooi.


Gerdien van Wijk

Psychosociaal en Gedragstherapeut

« Terug

Impact coronacrisis

Impact coronacrisis

De impact van de coronacrisis is groot, zowel in het privéleven als op het werk. Medewerkers kunnen worstelen met de emotionele impact van de coronacrisis. Dit kan verschillende oorzaken hebben:

  • Het thuiswerken, waarbij ook de partner en kinderen thuis aan het werk zijn kan belastend zijn;
  • Het contact met collega’s dat wordt gemist;
  • De spanning dat zijzelf of hun naasten besmet kunnen zijn/worden;
  • Het niet mogen bezoeken van een dierbare;
  • De grens tussen werk en privé vervaagt.

Iedere medewerker gaat verschillend om met de emotionele impact die de bovenstaande oorzaken kunnen hebben voor de medewerker. Het is belangrijk om hier oog voor te hebben.  In de dagelijkse praktijk zien we medewerkers hinder hebben van milde sociaal-emotionele klachten tot medewerkers die klachten ervaren die overeenkomen met rouwproblematiek.

Wat kan u voor uw medewerker betekenen?                                                                                                    Ondanks dat u niet verantwoordelijk bent voor het privéleven van uw werknemers, kunt u er wel voor hen zijn. Het kan ook de uitval van uw werknemers beperken. Dit is een stukje sociaal werkgeverschap. In het algemeen kan wel gezegd worden dat iedere werknemer het fijn vindt om begrip te krijgen van de werkgever over de emoties die ervaren worden. Naast het geven van begrip kan u het volgende doen:

Houd contact

Het is belangrijk dat u contact houdt met uw werknemers en goed luistert waar zij behoefte aan hebben, ook al werken ze thuis. Zoek deze behoefte op en probeer er op in te spelen. De ene zal er behoefte aan hebben om zich te storten op zijn werk, terwijl de ander meer behoefte heeft om zijn hart te luchten.

 

Structuur en afleiding

Structuur en afleiding van het werk kan houvast bieden aan een werknemer. Dit kan door het thuiswerken een extra uitdaging zijn. Als werkgever kunt u hier een belangrijke rol in spelen, door te overleggen met uw werknemer over het werk en samen te bespreken wat nodig is om weer (volledig) aan het werk te kunnen.

 

Balans in activiteiten

Door een vervaagde grens tussen het werk- en privéleven van uw werknemers is het lastig voor hen om een evenwicht te vinden tussen werkzaamheden die energie oproepen en werkzaamheden die stress oproepen. Dit zorgt ervoor dat mensen minder los komen van het werk en stresshormonen gaan ontwikkelen, die psychische klachten tot gevolg kunnen hebben. Dit kan voorkomen worden door thuis een aparte werkplek te creëren. Dit kan bijvoorbeeld een lege zolderkamer zijn, waardoor de plaats waar u zich ontspant, gescheiden is van de plaats waar u werkt. Dit zorgt voor een betere scheiding tussen het werk- en privéleven, wat op termijn stress kan voorkomen.

Coaching

Over het omgaan met een medewerker die klem loopt door de corona-omstandigheden kunt u altijd advies inwinnen bij Deviaa. Wij coachen u, als werkgever, graag in dit proces. Daarbij vergeten we de werknemer niet en proberen we hem/haar ook zo goed mogelijk te begeleiden in het proces.

 

Scroll naar boven